Vedat Türkali"nin Sinemacı Kimliği
Abdulkadir Pirhasan"ın sinemayla tanışması 1950"li yılların sonuna denk düşer.1951 toplu tevkifatı sırasında tutuklanan Pirhasan ,yasadışı örgüt üyeliğinden,meclise ,orduya, üsse hakaretten yedi yıl hapse mahkum olur.1958 yılında cezaevinden çıktıktan sonra arkadaşı Rıfat Ilgaz"la birlikte Gar Yayınevi"ni kurar.Sadece bir deneme olarak nitelediği yayıncılık hayatı uzun sürmez.Yayıncılıkta istediği başarıyı gösteremeyen Pirhasan"ın sinemayla tanıştığı yer olmasından dolayı Gar Yayınevi önemlidir.Abdulkadir Pirhasan ,sinemayla tanışmasını şöyle anlatır:
"58"de Babıali"de yayıncılığa kalkıştığımızda ,gülmece kitapları basarken yanımıza gidip gelen genç bir sinemacı ile başladı Türk Sineması"yla ilk ilişkim. "Adı geçen sinemacı Yılmaz Güney"dir." Bir senaryo üstüne birlikte çalışma denemelerine giriştiğimizi de anımsıyorum. "Dönüş adlı senaryoda Yılmaz Güney"le birlikte çalışmışlardır." Fakat sinemaya asıl girişim Kemal İnci"nin Suphi Kaner"le ortak yapımları ,Fatma Girik"in de ilk filmlerinden Üsküdar İskelesi adlı filmin senaryosuna katılmamdır.Evimde yapılan bu çalışmalara Kemal İnci"nin birlikte getirdiği Ertem Göreç"le tanışmamız da yaşamımda dönüm nokatsı oldu denilebilir.Üsküdar İskelesi "nin çekimlerine gidiyordum çoğu kez ;suflörlük ediyordum.Filmler sessiz çekildiğinden oyuncular alıcı yönünden söylenen sözleri yinelerler ,bu suflörlük işi daha çok ikinci ,üçüncü asistanlara yaptırılır.Benim gönüllü yapmaya kalkmam yadırgandı önce .Oysa provada oyuncukara metnin gerektirdiğini oyunu anlatma olanağı buluyordum ,bu da bana hiç önemsiz görünmüyordu." 1
Ertem Göreç ,Abdulkadir Pirhasan"ın sinemacılığında önemli bir yere sahiptir.Öyleki Eski Filmler adlı senaryo kitabı Ertem Göreç"e sunulmuştur.Ve Yeşilçam Dedikleri Türkiye romanındaki Refik karakterinin gerçek hayattaki karşılığı birçok yönüyle yönetmen Ertem Göreç "tir.
Sanatın her alanında uygulanan sansür ,en baskıcı yüzünü sinemada gösteriyordu.Bu şartlar altında eski bir siyasi tutuklunun sinemaya tutunması zor olacaktı.Bu durum karşısında kendince çözümler üretmeye çalışan Abdulkadir
__________________
1.Vedat Türkali,Eski Filmler,İstanbul,2003,s.8
Pirhasan ,Vedat Türkali adını o yıllarda kullanmaya başlar.Vedat Türkali adı sansür kuruluna karşı alınan önlemlerden biridir.Vedat Türkali o yıllarda içinde bulunduğu durumu şu şekilde dile getirir:
"….asıl önemli engel , benim yıllar süren siyasal hükümlülükten sonra cezaevinden yeni çıkmış olmamdı.Yıl 58-59"du;Demokrat Parti iktidarının en baskılı günleri yaşanıyordu.Benim sinemaya girme çabamı gören arkadaşlar, haklı olarak, hiç de umutlandırıcı konuşmuyorlardı.Öyle bir sinema tutkulusuydum ki söylenenler kulağıma bile girmiyodu."2
O yıllarda Vedat Türkali ,sinemayı kendi toplumsal duyarlılıklarını yansıtmada bir araç olarak görür. "Karanlıkta Uyuyanlar" adlı senaryo böyle bir anlayışla ortaya konmuştur.Ancak sinema,yazarın tek geçim kaynağı olduğundan ticari amaçlı senaryolar da yazmıştır. Filmler de yönetmiştir.Yeşilçam "da üç film yöneten kırkın üzerinde de senaryosu olan Vedat Türkali"nin "Üç Film Birden" , "Eski Filmler" adlı iki de senaryo kitabı vardır.
Vedat Türkali Filmografisi
Üsküdar İskelesi
Yönetmen: Suphi Kaner
Senaryo: Vedat Türkali
Yapım yılı:1960
Filmin senaryo çalışmalarına ve çekimlerine yardımcı olan Ertem Göreç"le böylece, tanışırlar ve yıllar sürecek dostlukları bu filmle başlamış olur.Fatma Girik"in de ilk filmidir bu.
Otobüs Yolcuları
Yönetmen :Ertem Göreç
Senaryo :Vedat Türkali
Yapım yılı:1961
_____________________
2.Vedat Türkali,a.g.e.,s.10
Kızıl Vazo
Yönetmen :Atıf Yılmaz
Senaryo:Vedat Türkali
Yapım Yılı :1961
Dolandırıcılar Şahı
Yönetmen :Atıf Yılmaz
Senaryo :Vedat Türkali
Yapım Yılı :1961
Allah Cezanı Versin Osman Bey
Yönetmen :Atıf Yılmaz
Senaryo: Vedat Türkali
Yapım Yılı: 1961
Tatlı Bela
Yönetmen :Atıf Yılmaz
Senaryo : Vedat Türkali
Yapım Yılı :1962
Bir Gecelik Gelin
Yönetmen :Atıf Yılmaz
Senaryo :Vedat Türkali
Yapım Yılı :1962
Belalı Torun
Yönetmen : Memduh Ün
Senaryo : Vedat Türkali
Yapım Yılı :1962
Ümitler Kırılınca
Yönetmen :Orhan M.Arıburnu
Senaryo : Vedat Türkali
Yapım Yılı : 1962
Şehirdeki Yabancı
Yönetmen :Halit Refiğ
Senaryo :Vedat Türkali
Yapım Yılı :1963
Yavaş Gel Güzelim
Yönetmen :Memduh Ün
Senaryo : Vedat Türkali
Yapım Yılı :1963
Kızgın Delikanlı
Yönetmen :Ertem Göreç
Senaryo :Vedat Türkali
Yapım Yılı :1964
Karanlıkta Uyuyanlar
Yönetmen :Ertem Göreç
Senaryo :Vedat Türkali
Kaynak: veribaz.com - Türkiye'nin veri bankası |
18/12/2008 23:51 
Veribaz.com 
223
-
